Wyznaczanie celów nadaje sens działaniu. Ten mechanizm sprawdza się w każdej dziedzinie życia: sporcie, hobby, odżywianiu, karierze, zdobywaniu nowych kompetencji. Świetnie działa także w biznesie. Również cele firmowe możemy dzielić na różne kategorie. Określona liczba klientów, zwiększenie zamówień, nowy rynek, kolejne produkty lub rozszerzenie katalogu usług. W dużym uproszczeniu celem nadrzędnym dla tych wszystkich wskaźników ma być zwiększenie przychodów/dochodów. Czyli pieniądze. Natomiast i finanse same w sobie też mogą być celem. Czy to wymaga specjalnego podejścia i konkretnych metod? Przyjrzyjmy się, jak wyznaczać cele finansowe w biznesie.
Z tego wpisu dowiesz się między innymi:
- Jakie są korzyści z wyznaczania celów finansowych w firmie.
- W jaki sposób wpisać cele finansowe w codzienne funkcjonowanie biznesu.
- Co warto wiedzieć o własnej działalności zanim wyznaczysz cele finansowe.
- Od czego zacząć.
- Jak działać z celami w czasie dążenia do ich osiągnięcia.
- Na czym może polegać wartość dodana dla firmy i zespołu.
Po co wyznaczać cele finansowe w biznesie
Za pojęciem wyznaczenia celu stoi coś więcej niż określenie konkretnego punktu: daty, liczby czy stanu posiadania. Wyznaczenie celu to zbudowanie systemu, a więc dołączenie do efektu końcowego konkretnego planu działania. Ścieżki, która ma do tego celu doprowadzić.
Wiedząc to, możemy wyznaczać cele bardziej precyzyjnie, ale również nadawać spójność różnym działaniom w ramach tego organizmu, jakim jest firma.
Jasne cele finansowe to fundament stabilnego biznesu. Są środkiem i wyznacznikiem kilku niezwykle istotnych elementów:
- budowania bezpieczeństwa
- przewidywalności (ważnej dla zespołu, ale i klientów, współpracowników)
- świadomego rozwoju firmy (czyli działań długofalowych).
Przekłada się to na bardzo praktyczne aspekty:
- porządkuje kierunek działania,
- ułatwia wybór projektów, narzędzi, potencjalnych współprac,
- pomaga ocenić ryzyko i ustalić granice.
Cele finansowe w firmie – proces, a nie jednorazowa akcja
Aby wyznaczanie celów przyniosło w biznesie konkretne efekty, to nie może być coroczne święto. Nie chodzi przecież o zabawę typu zgaduj zgadula.
Opowiem Ci o metodach, które być może kojarzysz z moich wystąpień i treści, na przykład tutaj na blogu, na YouTubie lub w newsletterze. Ale spojrzymy na nie, jak na element tego konkretnego procesu. Przefiltruj je przez swoje potrzeby, branżę, swój biznes. Zmodyfikuj zgodnie z tym, jak pracujesz.
Najważniejsze jednak jest to, aby od samego początku nastawić się, że wyznaczanie celów ma stać się elementem DNA Twoich biznesowych działań. Tylko wtedy ma szansę naprawdę zadziałać.
Analiza danych jako punkt startowy
Co chcesz osiągnąć to pytanie o to, jak daleko chcesz zajść. Odległość zmierzysz dopiero, gdy dokładnie określisz swój punkt wyjścia.
Dlatego na starcie przeanalizuj dokładnie sytuację swojego biznesu. Zgromadź aktualne informacje i niezbędne dane historyczne. To będzie dobry materiał do porównań i oceniania postępów. Może nawet weryfikacji metod i planu działania.
Pamiętaj tylko, że to nie o ilość danych chodzi, ale o ich jakość i przydatność. Jeśli mają stać się konkretnym narzędziem, dostępnym i przydatnym, muszą być przejrzysta i tożsame z tym, co będziesz mierzyć, aby sprawdzić postępy – więcej o tym poniżej.
Nie wyznaczaj celu w oderwaniu od tego, co mówią Twoje dane. Ambitny cel jest wspaniały, ale za chwilę zobaczysz, że jest kilka ważniejszych cech, które powinien mieć.
Uwzględnij w swojej analizie na przykład takie elementy:
- koszty, przychody, marże,
- powtarzalność wpływów, sezonowość,
- dotychczasowe zobowiązania i podpisane umowy – i to, jak pochłaniają zasoby.
Jak zacząć wyznaczać cele finansowe w biznesie
Wyznaczenie celu zaczyna się zawsze od jego sformułowania. I na tym etapie polecam każdorazowo pracę z metodą SMARTER.
To rozszerzenie klasycznego SMART o dwa niezwykle ważne – a można nawet śmiało powiedzieć, że kluczowe – elementy. Dzięki temu cele mogą być elastyczne, a Ty możesz reagować na to, co dzieje się wokół i wewnątrz firmy.
Oczywiście, wszystkie elementy zawarte w dobrze znanym SMART, pozostają ważne i tworzą solidną podstawę.
S – Specific (konkretny)
M – Measurable (mierzalny)
A – Achievable (osiągalny)
R – Relevant (istotny)
T – Time-bound (określony w czasie)
E – Evaluate (regularnie oceniany)
R – Readjust (korygowany w razie potrzeby)
Widzisz już, co się dzieje dzięki dwóm ostatnim elementom? Sprawiają, że cele nie są wyryte w kamieniu. Mają być obecne w dyskusjach, weryfikowane i aktualizowane.
Metody wspierające realizację celów finansowych w biznesie
W mierzeniu postępów – w zależności od celu – możemy wykorzystywać wskaźniki efektywności. Podstawą tego etapu oceny i rewizji celów finansowych będą oczywiście liczby. Ale w zdecydowanie szerszym wydaniu niż stan konta firmowego.
Niezbędne są dopasowane do celu kluczowe wskaźniki efektywności (KPI) – dane, pomiar których będzie wyznacznikiem stopnia realizacji celu.
Co mierzyć i jak często?
Zacznijmy może od odpowiedzi na drugą część tego pytania. Jak często pochylać się nad nowymi danymi? Wiele zależy od tego, jaki jest Twój punkt docelowy w czasie. Cele roczne warto oglądać w ujęciu miesięcznym, kwartalnym. Ale polecam również uwzględniać najważniejsze aspekty w przeglądach tygodniowych.
Krótkie spostrzeżenia zanotowane na koniec tygodnia mogą ułatwić spojrzenie wstecz i określenie konkretnych trendów, związanych ze stałymi lub zmiennymi czynnikami.
Przykład? Twój biznes może w pewnym stopniu zależeć od pogody – konkretne warunki atmosferyczne mogą mieć przełożenie na przychody. Jeśli to była anomalia, warto uwzględnić, że odchylenie od normy nie jest czymś, nad czym Ty i zespół macie kontrolę.
Co mierzyć? Oto kilka przykładów danych, które warto zbierać w kontekście celów finansowych:
- ROI (wskaźnik rentowności uwzględniający zyski i koszty),
- koszty pozyskania klienta,
- efektywność kanałów dotarcia,
- zmiana liczby zapytań,
- liczba reklamacji,
- efektywność czasu pracy,
- liczba zamówień, nowych klientów,
- odsetek utraconych klientów,
- poziom satysfakcji klientów,
- zysk netto,
- przyrost sprzedaży.
Z pewnością widzisz wyraźnie, że choć wszystkie pośrednio lub bezpośrednio przekładają się na pieniądze (koszty/wpływy/zyski), nie każdy będzie miał zastosowanie do mierzenia jakiegoś wybranego celu.
Cele finansowe w biznesie a rozwój firmy i zespołu
Często powtarzam, że cele działają świetnie nie wówczas, gdy są metą naszych działań, ale gdy stają się elementem czegoś większego. Dobrze wyznaczone cele mogą wpływać na inne czynniki pracy firmy.
Działanie w kierunku realizacji celów to bardzo często dobra energia, która przekłada się na wszystkie aspekty funkcjonowania biznesu. Bo cele dają klarowność, poczucie stabilności. To umożliwia świadome skalowanie. Regularne monitorowanie danych zwiększa uważność, wspiera wzrost, ale też scala zespół i poprawia jakość decyzji.
W pracy z celami finansowymi w biznesie możesz też skorzystać ze wskazówek, które zawarłam w tekście o kolektywnej inteligencji. To świetny sposób, by szukać inspiracji i pokonywać przeszkody.
