Akademia Celomanii startuje 17.09 · 5 dni LIVE · 100% bezpłatnie

Podejmowanie decyzji – dlaczego jest tak trudne

Odkładasz podejmowanie decyzji? Masz wrażenie, że zabiera Ci to mnóstwo czasu i konsumuje energię? Rzeczywiście, wiele osób boi się tak definitywnie decydować o różnych sprawach. Przyjrzyjmy się temu, dlaczego trudno jest podejmować decyzje. Jakie mechanizmy psychologiczne za tym stoją. I w końcu: co robić, by w końcu przestać tkwić w miejscu.

Z tego wpisu dowiesz się przede wszystkim:

Decyzja i paraliż decyzyjny

Każda decyzja to etap do przejścia. I przejście go to Twoje zadanie. Znasz z pewnością pojęcie paraliżu decyzyjnego. Tego momentu, w którym w nieskończoność rozważasz za i przeciw, budujesz scenariusze, szukasz alternatyw. A w rzeczywistości: marzysz tylko o tym, by nie musieć podejmować decyzji. By ktoś to zrobił za Ciebie. 

Skąd te uczucia? Dlatego tak trudno jest podejmować decyzje? Zrozumienie tego to duży krok w stronę pozbycia się paraliżu decyzyjnego w różnych sytuacjach. 

Czytaj dalej, by zyskać niezbędne narzędzia ułatwiające podejmowanie decyzji, ale też pozwalające radzić sobie z poczuciem odpowiedzialności.

Pewność w procesie podejmowania decyzji

Wielokrotnie blokuje nas myśl, że potrzebna jest stuprocentowa pewność, że postępujemy dobrze. To powoduje, że budujesz w głowie kolejne scenariusze, zastanawiając się, który będzie najbliższy ideałowi. Podejmowanie decyzji, nawet tych najprostszych, staje się każdorazowo ogromnym wyzwaniem.

Pewność, że decyzja była słuszna pojawia się po wszystkim. Ale podejmowanie decyzji to proces, w czasie którego odczuwasz ciężar – i on umożliwia normalne funkcjonowanie, czasami nawet wpływa na sen. W takich sytuacjach ból wynikający z niepodejmowania decyzji narasta. Unikanie sprawia, że jest tylko gorzej. 

Podejmowanie decyzji – co na to mózg?

Ludzki mózg jest zaprojektowany jest tak, by nie ruszać z miejsca. Pisze o tym wspaniale Daniel Kahneman, wskazując, że o wiele mocniej odczuwamy ból i stratę niż zysk. Dlatego każda trudna decyzja jest bardzo wymagająca – i ten ciężar przesłania nawet korzyści wynikające z rozwiązania sytuacji. 

Dotyczy to oczywiście przede wszystkim tzw. trudnych decyzji, jak na przykład zmiana pracy, zakończenie relacji, ale też przyznanie, że nie jesteśmy w tym miejscu w życiu, w którym czujemy się dobrze.

Natomiast z czasem może stać się rodzajem pułapki, w którą wpadamy zawsze, gdy trzeba o czymś zdecydować. 

Mózg lubi status quo i robi wszystko, abyśmy czuli się bezpiecznie. Nie będzie nas pchał do podejmowania trudnych decyzji. Nawet mimo świadomości, że to oznacza nasz wzrost, osiąganie celów, bycie szczęśliwym.

Co zrobić, by sprawniej podejmować decyzje

Tak, podjęcie decyzji często oznacza stratę – choćby w wymiarze opuszczenia „bezpiecznego, dobrze znanego miejsca”. Ale za każdym razem, gdy masz poczucie, że dopada Cię paraliż decyzyjny, spróbuj przełamać się i myśleć nie o kosztach, ale o zyskach. Co ta zmiana – wynikająca z podjęcia decyzji – może dla Ciebie oznaczać?

W praktyce to przygotowanie zaczyna się o wiele wcześniej. Jest elementem systemu, Twojej osobistej ścieżki. Gdy ustalasz cele – wiesz, dokąd chcesz dojść, co jest ważne. Z takim zapleczem jesteś o wiele lepiej przygotowany, przygotowana do podejmowania decyzji, również tych trudnych. 

Podejmowanie decyzji to kolejne kroki w osobistej ewolucji

Tak, trudne decyzje to klucz do rozwoju. Są też naturalnym elementem drogi i dowodem na zrozumienie priorytetów i życie w zgodzie ze sobą.

Gdy pojawia się problem, czyli konieczność podjęcia jakiejś decyzji, możesz zrobić dwie rzeczy:

  • przymykać oko – udawać, że jest w porządku,
  • uświadomić sobie stan rzeczy i zdecydować, że nie chcesz już tkwić w takiej sytuacji.

Brian Tracy określa problem jako „prezent, który należy rozpakować”. Zestawię to z popularnym powiedzeniem o tym, że „niewykorzystane okazje się mszczą”.

Dla mnie to jasny komunikat: za decyzje, których nie podejmiemy, i tak przyjdzie nam zapłacić. Ale rachunek wzrasta, im dłużej odwlekasz decyzję.


Kobieta w białym garniturze siedzi na krześle i trzyma kartkę z logo Celomanii. Po prawej napis Celomania Karolina Karolczak i hasło: Zapisz się do mojego newslettera. Poniżej button Dołącz

Znajomość własnych emocji a podejmowanie decyzji 

Naukowiec z Uniwersytetu Harvard, Daniel Gilbert, przeprowadził badanie, które w tym kontekście wydaje się niezwykle ciekawe. W ramach badania pytał studentów, jak długo będą nieszczęśliwi, kiedy nie zdadzą egzaminu. Odpowiedzi najczęściej oscylowały w kategoriach katastrofy i koszmaru. Pisali same czarne scenariusze.

W toku eksperymentu okazywało się, że czas „przeżywania” porażki był właściwie bardzo zbliżony do radości z sukcesu (zdanego egzaminu). Wniosek jest taki, że ludzka zdolność do przewidywania siły różnych emocji nie jest na wysokim poziomie. Że wyolbrzymiamy wiele spraw, innych nie doceniamy. 

Dlatego możesz przyjąć, że prawdopodobnie przeżyjesz efekty podjęcia trudnej decyzji o wiele lepiej, niż myślisz, niż teraz Ci się wydaje. Ale pamiętaj również o tym, że ciągłe „mielenie w sobie” myśli o podjęciu decyzji nie pozostają bez znaczenia. To ciężar, który nosisz ze sobą.

Podejmowanie decyzji – ćwiczenie praktyczne

Jak wszystkiego, również podejmowania decyzji, można się nauczyć. Zacznij od czegoś mniejszego. Zapisz, jak czujesz się przed podjęciem decyzji. Co Twoim zdaniem może się wydarzyć? Sprawdź, ile wspólnego miały z rzeczywistością te najgorsze scenariusze. Prawdopodobnie nic złego się na skutek podjęcia decyzji nie wydarzyło. To Twoja wyobraźnia próbowała Cię powstrzymać, mózg chciał utrzymać Cię w bezpiecznym miejscu.

To może stać się Twoim punktem odniesienia przy kolejnych decyzjach. Możesz również w ten sposób rozładowywać napięcie – zapisywać, decydować i mówić: sprawdzam!

Co zrobić, by podejmowanie decyzji było prostsze

Im więcej opcji, tym trudniejszy wybór. To dlatego, że do każdej możliwości dopisujemy w głowie ciąg dalszy. Dlatego jeśli stoisz przed wieloma opcjami, spróbuj je zredukować. To może przyspieszyć Twój proces decyzyjny. 

Spróbuj też skorzystać z tych trzech taktyk:

Decyduj z wartości, a nie ze strachu. Nie pozwól, by zarządzał Tobą strach. Nie zadawaj sobie pytania o to, co najgorszego może się wydarzyć. Spisz listę swoich wartości. Przefiltruj decyzję przez swoją tożsamość. 

Metoda 10-10-10. Stojąc przed konkretną decyzją, zadaj sobie pytanie, jak będziesz się czuć ze swoim wyborem za 10 minut, 10 miesięcy i 10 lat. 10 minut to pewnie jakiś niepokój, budowanie alternatywnych scenariuszy – to naturalne. Ale w perspektywie 10 miesięcy o wiele łatwiej zobaczyć pozytywne skutki.

Zadaj sobie pytanie, czy decyzja jest odwracalna czy nieodwracalna. Większość decyzji jest odwracalna, tak po prostu. 

Być może uznasz za interesujące jeszcze to, że w dłuższej perspektywie ludzie o wiele bardziej żałują niepodjętych decyzji niż tych, które podjęli. 


Szukasz odpowiedzi na podobne pytania? Chcesz podejmować decyzje dotyczące celów prywatnych i zawodowych sprawniej?
Sprawdź podcast Celomania i sięgnij po moją książkę „Celomania. Potęga realizacji Twoich celów”.

Facebook
Email
WhatsApp